Czy bez odpowiedzialnego biznesu możemy zapobiec katastrofie ekologicznej?
Plastikowe opakowania to duża wygoda, ale też duża odpowiedzialność. Na stronie Świat bez odpadów dowiesz się, że opakowania mogą mieć drugie życie. Tekst został przygotowany przez Newsweek we współpracy z Fundacją Coca-Cola.
Pojęcia takie jak „efekt cieplarniany” czy „globalne ocieplenie” są dzisiaj znane właściwie każdemu. Obserwowane od połowy XX wieku zmiany klimatyczne, których objawem jest podnosząca się systematycznie temperatura na Ziemi, stały się w ostatnich latach jednym z głównych tematów debaty naukowej, politycznej i medialnej.

W ciągu ostatnich kilku lat podniosła się też, nomen omen, temperatura dyskusji o wpływie globalnego ocieplenia na życie przyszłych pokoleń. Naukowcy biją na alarm: jeśli do 2030 roku najbardziej uprzemysłowione państwa nie zredukują emisji gazów cieplarnianych o minimum 30%, skutków zmian klimatycznych nie uda się już odwrócić i do 2100 roku temperatura na Ziemi może wynosić o kilka stopni więcej. Wyższa temperatura nie jest dla człowieka problemem samym w sobie – generalnie lubimy, kiedy jest nam ciepło. Długotrwałe efekty globalnego ocieplenia są jednak katastrofalne dla środowiska naturalnego, a jego stan ma zasadniczy wpływ na jakość naszego życia. Rosnące tempo wymierania gatunków roślin i zwierząt powoduje nieodwracalne naruszenie ekosystemu, którego długofalowe skutki odczują boleśnie nasze wnuki: efekt cieplarniany przyniesie ograniczenie dostępu do żywności, wody pitnej i energii, prowadząc w konsekwencji do konkurencji o zasoby na terenach dotkniętych suszą i powodując fale migracji dużych grup ludności na bezpieczniejsze tereny.

Naukowcy są zgodni: za zmiany klimatyczne odpowiedzialny jest w pierwszej kolejności człowiek, a główną przyczyną podwyższającej się temperatury jest rosnąca koncentracja gazów cieplarnianych w atmosferze, będąca efektem rewolucji przemysłowej. Jako jednostki mamy ograniczony wpływ na redukcję emisji CO2 do atmosfery: możemy dokonywać wyborów konsumpcyjnych, które zmniejszają nasz ślad węglowy (czyli ogół emitowanych w wyniku naszego działania gazów cieplarnianych), przesiadając się z samochodu do komunikacji zbiorowej wtedy, kiedy to możliwe, ograniczając spożycie mięsa (jego przemysłowa produkcja jest wyjątkowo szkodliwa dla środowiska, bo odpowiada aż za 18% całkowitej emisji CO2), czy kupując sezonowe warzywa i owoce prosto od rolnika zamiast tropikalnych owoców, które przebyły daleką drogę zostawiającym za sobą szeroki ślad węglowy samolotem. Prywatne gospodarstwa domowe odpowiadają jednak tylko za 22% emisji CO2, zużycia energii i wody. Główną odpowiedzialność w skali globalnej ponoszą w tym zakresie duże, międzynarodowe korporacje, które napędzają światowy przemysł i gospodarkę. To od ich polityki w zakresie ochrony środowiska zależy, czy zmiany klimatyczne uda się zatrzymać lub przynajmniej znacząco spowolnić. Kluczowe obszary to branża energetyczna i rolnictwo (przede wszystkim hodowla towarowa bydła), ale każda organizacja ponosi odpowiednią do skali swojej działalności odpowiedzialność za wpływ swojego działania na otoczenie.

źródło: iStock

źródło: iStock

Duże firmy coraz częściej uwzględniają w swoich działaniach strategię zrównoważonego rozwoju lub odpowiedzialnego biznesu, czyli takiego planowania strategii biznesowej, które bierze pod uwagę potrzeby wszystkich interesariuszy, w tym otoczenie społeczne i środowiskowe. Modelowym przykładem firmy, która od kilku lat systematycznie wdraża rozwiązania przyjazne środowisku, jest Coca-Cola. Zgodnie z zasadą „myśl globalnie, działaj lokalnie” zakłady produkcyjne tej firmy na całym świecie wdrażają nowe technologie, które pozwalają skutecznie ograniczyć negatywny wpływ produkcji przemysłowej na środowisko naturalne. W Polsce działają obecnie trzy zakłady produkcyjne firmy Coca-Cola: w Radzyminie, Tyliczu i Staniątkach; wszystkie realizują globalne zobowiązanie firmy, która zadeklarowała, że do 2025 roku obniży o 30% bezpośrednią emisję dwutlenku węgla, a 50% wykorzystywanej w jej fabrykach energii pochodzić będzie z odnawialnych i czystych źródeł (w fabrykach w UE i Szwajcarii: 100%). Zobowiązania dotyczące celów zrównoważonego rozwoju obejmują także mniejsze zużycie wody i odpowiedzialne zarządzanie zasobami wodnymi, na przykład przez zmniejszenie wykorzystania wody w fabrykach znajdujących się na terenach zagrożonych deficytem wody o 20% oraz zapewnienie 100% dostępności wody w regionach zagrożonych jej brakiem przez wsparcie w gwarancjach dostępności wody dla wszystkich lokalnych społeczności na obszarach zagrożonych jej deficytem.

Poszukiwanie modernizacji i innowacji na każdym etapie procesu produkcyjnego umożliwia wprowadzenie takich zmian. W zakładzie produkcyjnym w Staniątkach pod Krakowem uruchomiono instalację odzysku wody z ostatniego płukania CIP (metodą Clean-In-Place): dzięki tej technologii woda z ostatniej fazy mycia instalacji, która dotąd trafiała do kanalizacji, jest „zawracana” i ponownie zużywana. Szacuje się, że zakład oszczędza w ten sposób blisko 23 000 m3 wody (w przeliczeniu: ok. 200 krótkich pryszniców) rocznie. Na linii produkcyjnej napojów puszkowanych system płukania puszek z użyciem wody zastąpiony został technologią wykorzystującą zjonizowane powietrze. Dzięki temu zakład zaoszczędził 19 000 m3 wody (160 pryszniców) w skali roku. Stacja uzdatniania wody w zakładzie produkcyjnym w Radzyminie wykorzystuje obecnie proces koagulacji, zwiększając odzysk wody płuczącej filtry węglowe, dzięki czemu oszczędność wody wzrosła tam do 30 882 m3 (aż 260 pryszniców) na rok. Radzymiński zakład Coca-Cola HBC Polska stosuje też innowacyjną instalację odwróconej osmozy, która pozwala znacząco zwiększyć odzysk wody z koncentratu po nanofiltracji (energooszczędna metoda filtracji, do której nie jest potrzebna wstępna obróbka chemiczna wody surowej), zużywając o 100 800 nm3 (aż 850 pryszniców) mniej wody w skali roku.

Obietnicę redukcji zużycia energii Coca-Cola HBC Polska realizuje w kilku obszarach. Zakład produkcyjny w Staniątkach wykorzystuje technologię redukcji ciśnienia przy rozdmuchu butelek PET, której efektem jest obniżenie zużycia energii o 92 MWh rocznie (to tyle, ile wynosi roczne zużycie energii przez 46 gospodarstw domowych), a wymiana kotła z nowoczesnym systemem sterowania pozwoliła w skali roku zaoszczędzić 270 MWh (135 gospodarstw). Zakład w Radzyminie nie pozostaje w tyle: wymieniono tu żarniki w piecach maszyn rozdmuchowych, redukując zużycie energii o 145 MWh (72 gospodarstwa domowe) rocznie, i wdrożono nowy układ regulacji napowietrzania ścieków w oczyszczalni przyzakładowej, oszczędzając 160 MWh (80 gospodarstw domowych) w skali roku.

Istotne wskaźniki dotyczące redukcji zużycia energii, a więc także emisji CO2, udało się uzyskać przez wymianę lodówek Coca-Cola w 2018 roku na energooszczędne. Dzięki temu zużycie energii spadnie o 16 234 973,70 kWh rocznie – to blisko 13 864 tony CO2 mniej przy założeniu, że współczynnik emisji CO2 energii elektrycznej wynosi 854 g CO2/kWh (liczony według danych dostawcy).

Produkcja to najważniejszy, ale nie jedyny obszar działania firmy, w którym podejmowane są konkretne działania istotne dla ochrony środowiska w lokalnej i globalnej skali. Coca-Cola zajęła się również transportem: podejmując decyzję o zakupie samochodów, firma uwzględnia ślad węglowy zostawiany przez pojazd, a więc nie tylko poziom spalania, ale też masę własną, miejsce produkcji, materiały wykorzystane do produkcji i stopień, w jakim są one zdatne do ponownego przetworzenia. W polskiej flocie Coca Cola HBC Polska jeździ już 400 samochodów zasilanych LPG, paliwem gazowym, którego szkodliwość dla środowiska jest o 30% mniejsza w stosunku do benzyny. LPG nie emituje cząstek stałych, które stanowią główny składnik smogu, i wydziela znacząco mniejsze ilości tlenku węgla i tlenku azotu. Testowane są też samochody elektryczne. Od roku we flocie Coca-Cola HBC jeżdżą testowo dwa takie auta.

Przedsiębiorstwa odgrywają kluczową rolę w procesach, których celem jest ochrona naszego środowiska. W dynamicznie rozwijającym się świecie dostęp do nowych technologii pozwala wprowadzać innowacyjne rozwiązania produkcyjne, ale też zobowiązuje: odpowiedzialny biznes to także edukacja. Zakres dobrych praktyk, do których zachęcają swoich pracowników firmy, jest bardzo szeroki i obejmuje m.in. takie działania, jak plogging (połączenie joggingu, czyli rekreacyjnego biegania po okolicy, ze zbieraniem napotkanych po drodze śmieci), dzień wody czy dzień bez samochodu. Systemowe zmiany w biznesie idą tutaj w parze z jednostkowymi działaniami, w myśl zasady, że najskuteczniejszym sposobem zapewnienia nam przyszłości, w której nie zabraknie czystej wody, powietrza i energii, jest nasz wspólny wysiłek. Dlatego firmy regularnie szkolą swoich pracowników w zakresie znajomości biznesowych standardów ochrony środowiska, a także zachęcają do oszczędzania energii, wody oraz do racjonalnego i efektywnego ograniczenia korzystania z samochodów służbowych. Na przykład racjonalizacja tras i współdzielenie służbowych pojazdów, promowanie ekonomicznego stylu jazdy oraz ekwiwalenty pieniężne w zamian za rezygnację z samochodu służbowego to jedna z wielu strategii, jakie stosuje Coca-Cola HBC Polska, aby zachęcić kierowców do bardziej przyjaznego środowisku sposobu użytkowania pojazdów. Dzięki temu w ciągu dwóch ostatnich lat liczba samochodów we flocie zmniejszyła się o 200 sztuk. Warto dodać, że przyjazne środowisku innowacyjne technologie i strategie w zakresie produkcji i transportu udało się Coca-Cola wprowadzić z korzyścią dla biznesu. Dbałość o otoczenie gospodarcze i społeczne oraz środowisko naturalne w wymiarze lokalnym i globalnym powinno leżeć w długofalowym interesie każdej firmy. To się po prostu opłaca.


Sprawdź czy pamiętasz

Ile % wykorzystywanej w fabrykach Coca-Cola w Polsce energii pochodzić będzie do 2025 roku z odnawialnych i czystych źródeł?

11 lat do świata bez odpadów

Czy to możliwe? Coca-Cola podjęła ambitne wyzwanie: do 2030 pomoże w zbieraniu i poddawaniu recyklingowi tylu butelek i puszek, ile trafia do konsumentów. Dzięki temu opakowania dostaną drugie i kolejne życie, a obieg zostanie zamknięty!

dowiedz się więcej

Strona powstała we współpracy z:

Dziękujemy!

Przed nami jeszcze dużo pracy,
ale wierzymy, że razem damy radę!

Możesz zrobić jeszcze więcej
działaj